Những đặc sản Thanh Hóa tiến vua nổi tiếng

Xứ Thanh không chỉ là miền đất “địa linh nhân kiệt” mà còn nổi tiếng là một vùng văn hóa ẩm thực phong phú, đặc sắc. Hãy cùng ThanhHoaToplist.com.vn điểm qua những món ăn đã trở thành đặc sản tiến một thời của xứ Thanh nhé.

Phi Cầu Sài

Phi tiến vua là loài phi sống ở cầu Sài, đoạn chảy qua sông Trà nối hai xã Thuần Lộc (Hậu Lộc) và Hoằng Xuyên (Hoằng Hóa). Vùng này nước lợ là môi trường tốt cho con phi (giống con trai) sinh sống. Ngày đó, những phụ nữ làng Sài chỉ chờ nước sông rút, bãi bồi lộ ra là cầm xăm sắt đào bới cả ngày. Từ ngày ngăn sông đắp đập, loài phi tiến vua nức tiếng một thời cũng biến mất ở cầu Sài.

Chuyện kể rằng, khoảng thế kỷ 16, bà Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Minh Thụy (người xã Văn Lộc, Hậu Lộc) là vợ vua Lê Trung Tông, đã giúp dân trùng tu cầu và chợ Phủ. Nhân dân nhớ ơn liền dâng lên bà món ngon của quê hương.

Nước mắm tép Hà Yên

Đặc sản tiến vua của đất Hà Yên xưa chính là nước mắm chiết từ mắm tép được ủ cả năm trời. Các chức sắc làng Đình Trung phải cử người đến khe Gia Giã, làng Cổ Đam (vùng Bỉm Sơn) để đánh riêng loại tép riu nhỏ, màu xanh sống ở vùng nước nhiều rong rêu, ăn ngọt lừ, khi muối lên có màu đỏ. Chỉ loại tép này mới cho nước cốt thơm ngon.

Mỗi lần người dân tiến vua từ 40 đến 50 chai nước mắm, bên ngoài được bọc kín bằng vỏ cói với sự thành kính và lòng tự hào về thứ nước mắm hảo hạng chỉ riêng Đình Trung mới có. Ngày nay, để tìm được chai nước mắm tép tiến vua của người Hà Yên xưa thực là khó. Nhưng người xứ Thanh vẫn tự hào trong các thứ mắm tép và nước mắm có trên thị trường thì đặc sản của làng Đình Trung vẫn có tiếng.

Bánh gai Tứ Trụ

Làng Mía (Thọ Diên, Thọ Xuân, Thanh Hóa) nằm bên bờ hữu ngạn sông Chu nổi danh với nghề làm bánh gai đặc sản. Chiếc bánh dân dã làm từ lá gai, gạo nếp, đậu xanh, mật mía... được gói trong lá chuối khô mộc mạc. Bánh gai trước là lễ vật dâng vua, sau là sản vật không thể thiếu trong dịp giỗ anh hùng Lê Lai, Lê Lợi và thiết đãi khách mỗi lần giỗ Tết.

Dịp hội hè, dân làng Mía thường tập trung ra sân kho để cùng nhau làm bánh. Trẻ thì nhặt lá, thanh niên nam nữ vừa chuyện trò, vừa cùng nhau giã lá, người có tuổi, nhiều kinh nghiệm thì pha chế nguyên liệu, nặn bánh, gói bánh.

Bánh lá răng bừa

Bánh lá răng bừa được người dân làng Trung Lập (xã Xuân Lập, Thọ Xuân), quê hương vua Lê Hoàn làm ra để tưởng nhớ ơn vua. Xuất phát từ truyền thống xưa kia, vua Lê Hoàn đích thân xuống ruộng đi bừa trong ngày đầu xuân, mở ra một năm trồng trọt bội thu cho nhân dân, từ đó người làng Trung Lập sau mỗi vụ mùa đều dành gạo ngon, mổ lợn làm bánh dâng vua.

Hàng năm, mỗi dịp lễ hội Lê Hoàn diễn ra từ ngày mùng 7 đến mùng 9/3 âm lịch, dân làng lại làm bánh răng bừa cúng tiến và nhớ về công ơn vị anh hùng dân tộc thuở xưa.

Chè lam Phủ Quảng

Là món ăn dân dã nức tiếng từ lâu, với vị ngọt thanh dìu dịu và giòn tan, chè lam Phủ Quảng (Vĩnh Lộc, Thanh Hóa) một thời là sản vật tiến vua, nay được nhiều người ưa chuộng khi xuân về.

Tương truyền, nghề làm chè lam xuất hiện từ thời nhà Hồ khoảng năm 1400, khi đó, Hồ Quý Ly lên ngôi vua và đóng đô ở Tây Đô (huyện Vĩnh Lộc, Thanh Hóa). Dù là món ăn dung dị, nhưng người dân thành An Tôn đã chắt chiu những hạt gạo, vò mật, cân lạc,… thơm, ngon nhất để nấu thành chè lam thơm, ngọt nhất dâng lên vua Hồ.

Mía tím Kim Tân

Theo các cụ cao niên kể lại, cây mía Kim Tân (Thạch Thành) có từ lâu đời, gắn với truyền thuyết của Vua Quang Trung. Tương truyền rằng, xưa kia Vua Quang Trung đem quân ra Bắc đánh quân Thanh đã cho quân lính nghỉ ngơi tại vùng đất Thạch Thành. Người dân lấy mía ra thiết đãi nhà vua và nghĩa quân. Nhà vua ăn thì thấy mía rất thơm ngon nên lấy tên của vùng đất Kim Tân đặt cho loại mía này.

Khi đại phá quân Thanh thành công, Vua Quang Trung đã có chiếu dụ tổ chức hội Mía tại Phố Cát (nay là thị trấn Vân Du).

Bưởi Luận Văn

Bưởi Luận Văn có nguồn gốc lâu đời tại làng Luận Văn, xã Thọ Xương, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa. Bưởi thường chín đỏ nhất vào dịp Tết Nguyên đán.

Quả bưởi khi còn xanh cũng có màu giống các loại bưởi khác, tuy nhiên khi chín, chúng sẽ chuyển dần sang màu đỏ. Bưởi có mùi thơm, mọng nước, vị ngọt, ăn rất ngon. Bưởi thường chín vào dịp Tết Nguyên Đán nên nhiều người dân tìm mua để thờ cúng. Màu đỏ của quả bưởi Luận Văn được cho là sẽ đem lại may mắn, thịnh vượng trong năm mới.

Những đặc sản Thanh Hóa tiến vua nổi tiếng mà ThanhHoaToplist.com.vn giới thiệu ở trên đều là những  món ăn truyền thống, chỉ góp mặt trong đời sống thường ngày nhưng qua bàn tay, sự sáng tạo, chế biến tinh tế của người dân đã trở thành những món ăn 'trứ danh' thơm ngon, có hương vị đặc trưng rất riêng.